مصطفى بن محمد هادى خوئى
13
شرح دعاى صباح ( فارسى )
بىكران خود ساز و ما و خوانندگان اميدوار آن را در ثواب انجام ، انتشار و مطالعهء آن شريك ساز . برحمتك يا ارحم الراحمين . ادب و حكمت دعا بر ارباب يقين و آشنايان علم و دين ، ديدهوران تيز بين و حقجويان روشن بين ، اين حقيقت چون صبح صادق ، آشكار و مبين است كه به مقتضاى كريمهء ادْعُونى اسْتَجِبْ لَكُمْ « 1 » و نيز قُلْ مَا يَعْبَؤُاْ بِكُمْ لَوْ لا دُعائُكُمْ « 2 » طلب و دعا از حضرت حق تعالى براى وصول به آرزوها و خواستههاى دنيوى و نيل به مقاصد و آمال معنوى و اخروى ، تضرّع و زارى در بارگاه حضرت احديّت و نجات از آفات و بلايا و عقوبات ، كليد رستگارى « 3 » و چراغ شب درماندگى و بيچارگى است . دعا ، خالصترين ، پاكترين ، مقبولترين ، نزديكترين و عاطفىترين رابطهء بنده با معبود خويش است . گفت و گويى صريح و بىريا ، ساده و صادقانه است . اظهار و بيان تذكر و توجه قلبى داشتن عبد است به معبود . دعا ، سخن گفتن ، گاه با زبان است و گاه با دل . با زبان ذكر گفتن و با دل متذكر او بودن و در محضر و منظر او زيستن است . وقتى تقوا به درجهاى رسد كه انسان در هر حال ، خود را در بارگاه او داند ، اين نهايت درجهء تذكر قلبى و ارتباط باطنى بنده با معبود خويش است . اظهار ذليلترين مرتبهء عجز و فقر و نيازمندى عبد است در برابر معبود غنى و بىنياز . چه ، طغيان انسان در اثر همين احساس بىنيازى اوست [ 1 ] . دعا كليد رستگارى بندهء بيچاره و نيازمندى است « 4 » كه مدام به عجز و ناتوانى و پستى نفس خود اعتراف مىكند . از اين رو ، خدا جليس و همنشين كسى است كه دايم متذكّر حق باشد [ 2 ] . مؤمن اين صداقت و رفاقت را از دعا و گفتمان با معبود خويش
--> [ 1 ] إِنَّ الانسانَ لَيَطغى أَنْ رَءاهُ اسْتغنى علق : 6 و 7 [ 2 ] « انا جليس من ذكرنى » ( حديث قدسى ) ( 1 ) مؤمن ( غافر ) : 60 ( 2 ) فرقان : 77 ( 3 ) الدعاء مفاتيح النجاح و مقاليد الفلاح ، بحار ج 93 ، ص 341 ( 4 ) بحار الانوار ، ج 93 ، ص 341